วงการดนตรีเปิดตัวป้ายกำกับ แยกเพลงที่สร้างโดย AI

เมื่อเพลงที่สร้างด้วย AI เริ่มหลั่งไหลเข้าสู่แพลตฟอร์มสตรีมมิ่งมากขึ้น คำถามสำคัญของผู้ฟังจึงไม่ใช่เพียงว่าเพลงนี้เพราะหรือไม่ แต่รวมถึงว่า เสียงร้อง ดนตรี และผลงานที่กำลังฟังนั้นสร้างโดยมนุษย์หรือ AI มากน้อยแค่ไหน

ล่าสุด องค์กรสำคัญในอุตสาหกรรมดนตรีโลกได้ร่วมกันเปิดตัว ระบบป้ายกำกับเพลงที่ใช้ Generative AI เพื่อช่วยให้ผู้ฟังมองเห็นที่มาของผลงานได้ชัดเจนขึ้น โดยแบ่งออกเป็น 2 ประเภท ได้แก่ AI-Generated และ AI-Assisted

AI-Generated หรือ “สร้างโดย AI เป็นหลัก”

ป้าย AI-Generated จะใช้กับเพลงที่ AI เป็นผู้สร้างองค์ประกอบสำคัญของผลงาน เช่น เสียงร้องนำ ดนตรีหลัก หรือแม้แต่เพลงทั้งเพลงที่สร้างขึ้นจากคำสั่งของมนุษย์

พูดง่าย ๆ คือ หากสิ่งที่ผู้ฟังได้ยินส่วนใหญ่ถูก สร้างโดย AI เพลงนั้นจะอยู่ในกลุ่มนี้

AI-Assisted หรือ “มนุษย์สร้าง แต่ใช้ AI ช่วย”

ป้าย AI-Assisted จะใช้กับเพลงที่ยังคงสร้างโดยมนุษย์เป็นหลัก นักร้องและนักดนตรียังเป็นคนจริง แต่มีการใช้ AI ช่วยในบางส่วนของกระบวนการ เช่น ช่วยสร้างเสียงบางชิ้น ช่วยเรียบเรียง หรือช่วยในการผลิตเพลง

ความแตกต่างสำคัญคือ เพลงแบบ AI-Assisted ยังต้องมีมนุษย์เป็นผู้ร้องนำและเล่นดนตรีหลัก

ทำไมวงการเพลงต้องรีบทำเรื่องนี้

เหตุผลหลักคือ ผู้ฟังต้องการรู้ว่าเพลงที่กำลังฟังมี AI อยู่เบื้องหลังมากแค่ไหน โดยตัวเลขจากแพลตฟอร์มเพลงสะท้อนว่า เพลงที่สร้างด้วย AI เพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว

Deezer รายงานว่า เพลง AI คิดเป็นประมาณ 44% ของเพลงใหม่ที่ถูกส่งเข้าสู่แพลตฟอร์มในเดือนเมษายน 2026 ขณะที่ผู้บริหาร Apple Music ระบุว่า มากกว่า "หนึ่งในสาม" ของเพลงใหม่ที่อัปโหลดเข้าระบบถูกสร้างด้วย AI ทั้งหมด

Deezer ยังเปิดตัวเครื่องมือตรวจจับเพลงที่สร้างด้วย AI และระบุว่า ระบบมีความแม่นยำประมาณ 99.8% เพื่อช่วยคัดแยกและติดป้ายเนื้อหาให้ผู้ฟังเห็นชัดเจนขึ้น

ตัวเลขเหล่านี้ทำให้เรื่องการระบุที่มาของเพลงไม่ใช่ปัญหาเล็กอีกต่อไป เพราะหากไม่มีข้อมูลกำกับ ผู้ฟังอาจไม่สามารถรู้ได้ว่าเสียงร้องหรือผลงานที่กำลังฟังมาจากศิลปินจริงหรือระบบสร้างเสียง

ยังไม่ใช่ข้อบังคับ

ระบบนี้ยังเป็นมาตรฐานแบบสมัครใจ ไม่ใช่กฎหมายที่ทุกค่ายเพลงหรือแพลตฟอร์มต้องทำตามทันที
อย่างไรก็ตาม ผู้ผลักดันโครงการต้องการให้ค่ายเพลง ผู้จัดจำหน่าย และบริการสตรีมมิ่งทั่วโลกนำไปใช้ร่วมกันในอนาคต

ป้ายกำกับใหม่นี้ไม่ได้มีเป้าหมายเพื่อห้ามใช้ AI ในการทำเพลง แต่ต้องการบอกให้ชัดว่า เพลงนี้สร้างโดย AI เป็นหลัก หรือเป็นผลงานของมนุษย์ที่ใช้ AI เป็นเพียงเครื่องมือช่วย.