แชร์

จีนเตรียมสร้างแผนที่ธรณีวิทยาดาวอังคารรุ่นใหม่ หวังย้อนรอยประวัติศาสตร์น้ำบนดาวแดง

อัพเดทล่าสุด: 29 ก.ย. 2026

6 ผู้เข้าชม

จีนเตรียมจัดทำ แผนที่ธรณีวิทยาดาวอังคารรุ่นใหม่ โดยตั้งเป้าให้โครงการแล้วเสร็จภายในสิ้นปี 2028 เพื่อใช้ศึกษาวิวัฒนาการทางธรณีวิทยาและย้อนรอยประวัติศาสตร์ของน้ำบนดาวอังคาร

แผนดังกล่าวถูกเปิดเผยโดย Hou Zengqian นักวิชาการของ Chinese Academy of Sciences และหัวหน้านักวิทยาศาสตร์ภารกิจ Tianwen-3 ในการประชุมวิชาการที่ Institute of Geology ภายใต้ Chinese Academy of Geological Sciences เมื่อวันที่ 28 กันยายน 2026

ข้อมูลจากยาน Zhurong ช่วยไขอดีตของดาวอังคาร
โครงการจะนำข้อมูลจาก Tianwen-1 ซึ่งเป็นภารกิจสำรวจดาวอังคารของจีนมาใช้เป็นหลัก โดยภารกิจดังกล่าวนำยานสำรวจ Zhurong ลงจอดบนดาวอังคารในปี 2021

ข้อมูลจาก Zhurong ให้หลักฐานเพิ่มเติมเกี่ยวกับประวัติศาสตร์น้ำบนดาวอังคาร โดยชี้ว่า มหาสมุทรโบราณขนาดใหญ่ยังคงมีอยู่เมื่อประมาณ 3,500 ล้านปีก่อน และอาจเคยเกิดน้ำท่วมในช่วงเวลาสั้น ๆ เมื่อประมาณ 1,600 ล้านปีก่อน

ข้อมูลเหล่านี้จะถูกนำไปใช้ประกอบการจัดทำแผนที่ฉบับใหม่ เพื่อช่วยศึกษาการเปลี่ยนแปลงของสภาพภูมิอากาศบนดาวอังคารในอดีต

รวมข้อมูลจากจีน สหรัฐฯ และยุโรป
แผนที่ไม่ได้อาศัยข้อมูลจากจีนเพียงอย่างเดียว แต่จะใช้ข้อมูลจากภารกิจ Tianwen-1 เป็นหลัก และเสริมด้วยข้อมูลจากยานสำรวจดาวอังคารของสหรัฐฯ และองค์การอวกาศยุโรป (ESA)

นักวิจัยจะนำข้อมูลหลายประเภทมารวมกัน ทั้ง

ภาพถ่าย
ข้อมูลสเปกตรัม
เรดาร์
ข้อมูลแรงโน้มถ่วง
ข้อมูลสนามแม่เหล็ก

การรวมข้อมูลเหล่านี้จะช่วยสร้าง ฐานข้อมูลระดับโลกที่เชื่อมโยงข้อมูลทางกายภาพหลายประเภทของดาวอังคารเข้าด้วยกัน

AI จะเข้ามาช่วยอ่านข้อมูลดาวอังคาร
อีกจุดสำคัญของโครงการคือการนำ ปัญญาประดิษฐ์ (AI) มาใช้เป็นส่วนหนึ่งของกระบวนการตีความข้อมูล

ทีมวิจัยจะนำความรู้และประสบการณ์ของนักธรณีวิทยาเข้าไปเป็นส่วนหนึ่งของโมเดลขนาดใหญ่ผ่านระบบกฎ เพื่อให้ผลลัพธ์ที่ได้สามารถอธิบายที่มาและกระบวนการวิเคราะห์ได้

นอกจากนี้ยังใช้เทคนิค multi-scale attention เพื่อวิเคราะห์ข้อมูลตั้งแต่ระดับเล็ก เช่น การระบุแร่ธาตุ ไปจนถึงระดับใหญ่ เช่น การแบ่งหน่วยโครงสร้างทางธรณีวิทยาของดาวอังคาร

ตั้งเป้าออกแผนที่หลายระดับ
เมื่อโครงการเสร็จสิ้นภายในสิ้นปี 2028 ผลงานจะประกอบด้วย

• แผนที่ธรณีวิทยาดาวอังคารมาตราส่วน 1:5,000,000
• แผนที่พื้นที่ลงจอดมาตราส่วน 1:50,000
• ชุดแผนที่และแอตลาสเฉพาะเรื่อง

Xinhua ระบุว่าโครงการยังมีเป้าหมายจัดทำ “แผนที่ธรณีวิทยาอัจฉริยะของดาวอังคาร” ฉบับแรกของโลก และอาจใช้เป็นต้นแบบสำหรับการทำแผนที่ดวงจันทร์ ดาวศุกร์ และดาวเคราะห์น้อยในอนาคต

จากการทำแผนที่โลก สู่การทำแผนที่ดาวเคราะห์
Yang Zhiming ผู้อำนวยการ Institute of Geology ระบุว่า สถาบันแห่งนี้ทำงานด้านแผนที่ธรณีวิทยามานาน 70 ปี โดยขอบเขตงานพัฒนาจากแผนที่ระดับภูมิภาคและประเทศ ไปสู่ดวงจันทร์ และปัจจุบันขยายมาถึงดาวอังคาร

ตามข้อมูลของ Xinhua งานทำแผนที่มีบทบาทต่อการวางแผนภารกิจสำรวจดาวเคราะห์ เพราะช่วยให้นักวิทยาศาสตร์ประเมินได้ว่า ควรเดินทางไปที่ใด ควรสำรวจอะไร และเหตุใดพื้นที่นั้นจึงมีความสำคัญ

ที่มา: Xinhua News Agency